Supergromada w Zegarze

Supergromada w Zegarze (Horologium) jest olbrzymim tego typu strukturą o średnicy 550 milionów lat świetlnych. Mapa pokazuje każdą galaktykę jaśniejszą niż 17 mag (z bazy danych LEDA) w tym obszarze nieba. Wszystkie ważniejsze gromady w supergromadzie w Zegarze zostały oznaczone. Najbliższa część tej supergromady (dotyczy to głównie gromad blisko dołu mapy) jest odległa o 700 milionów lat świetlnych, ale daleki koniec (głównie gromady na górze) jest odległy od nas o 1.2 miliarda lat świetlnych. Nie ma tak dużych supergromad jak ta w odlełgości do 1 miliarda lat świetlnych.

Supergromada w Zegarze

Poniżej znajduje się lista większych gromad galaktyk należących do supergromady w Zegarze oraz jej pobliskich. Na liście znajduje się około czterdzieści gromad, co znacznie przewyższa liczby odnoszące się do większości innych supergromad. Do tego należy dodać, że lista jest prawdopodbnie niekompletna. W katalogu Abell'a widnieje mnóstwo innych gromad (dla tego obszaru nieba), które nie mają opublikowanych przesunięć ku czerwieni, a z tego powodu nie jest znana ich odległość. Możliwe więc, że część tych gromad również należy do supergromady w Zegarze.

   1           2       3        4         5       6      7               
 Numer       Współrzędne      Przes.  Odległość  Obf.  Uwagi        
 Abell        Równikowe         z       M l.ś.                                 
            RA       Dec                                                                  
 A3004      02 18.9  -48 00   .0619      840      0                      
 A3009      02 22.1  -48 34   .0641      865      1                      
 A3040      02 40.1  -55 25   .0920     1225      1    gromada tła
 A3047      02 45.2  -46 27   .0938     1250      0    gromada tła
 A3074      02 57.9  -52 43   .0718      965      0                      
 A3078      03 00.5  -51 50   .0636      860      0                      
 A3089      03 08.2  -36 43   .0655      885      0                      
 A3093      03 10.9  -47 24   .0818     1095      2                      
 A3098      03 13.7  -38 19   .0821     1100      0                      
 A3100      03 13.8  -47 48   .0617      835      0                      
 A3104      03 14.3  -45 25   .0718      965      0                      
 A3106      03 14.5  -58 06   .0627      850      0                      
 A3107      03 15.4  -42 46   .0863     1155      1                      
 A3108      03 15.2  -47 38   .0613      830      1                      
 A3109      03 16.7  -43 51   .0908     1210      0                      
 A3110      03 16.5  -50 54   .0737      990      0                      
 A3111      03 17.8  -45 44   .0763     1025      1                      
 A3112      03 17.9  -44 14   .0738      995      2                      
 A3116      03 19.0  -42 56   .0818     1095      0                      
 A3120      03 21.9  -51 19   .0678      915      0                      
 A3122      03 22.3  -41 20   .0631      855      2                      
 A3123      03 23.0  -52 01   .0632      855      0                      
 A3125      03 27.4  -53 31   .0577      785      0                      
 A3126      03 28.7  -55 43   .0844     1130      1                      
 A3128      03 30.2  -52 34   .0587      795      3    'Shapley 20'      
 A3133      03 32.7  -45 57   .0522      710      0                      
 A3135      03 34.0  -39 00   .0630      850      2                      
 A3140      03 36.3  -40 38   .0608      825      0                      
 A3144      03 37.1  -55 01   .0431      590      1    gromada przedniego planu 
 A3145      03 37.9  -38 01   .0592      805      0                      
 A3158      03 43.0  -53 39   .0585      795      2    'Shapley 17'      
 A3164      03 45.8  -57 03   .0558      760      0                      
 A3193      03 58.2  -52 20   .0345      475      0    gromada przedniego planu 
 A3195      03 59.2  -35 11   .0738      995      0                      
 A3202      04 00.2  -53 40   .0681      920      1                      
 A3223      04 08.6  -30 49   .0589      800      2                      
 A3225      04 09.3  -59 36   .0537      730      0                      
 A3266      04 31.2  -61 29   .0577      785      2                      
 A3301      05 00.8  -38 41   .0524      715      3                      
 A3312      05 03.9  -56 56   .0526      715      2                      

Poniżej znajduje się lista innych większych grup galaktyk w sąsiedztwie supegromady w Zegarze. Grupy te zawierają wiele dziesiątków galaktyk, ale nie są znaczące wystarczająco, aby włączyć je do katalogu Abell'a. Jest to dosyć losowa selekcja, gdyż wiele grup w tym rejonie nie ma opublikowanych przesunięć ku czerwieni. Grupy przedniego planu z tej listy są bardzo intersujące, ponieważ razem z A3144 i A3193 tworzą mniejszą supergromadę przed supergromadą w Zegarze w odległości 550 milionów lat świetlnych (przesunięcie ku czerwieni= 0.040).

   1           2       3        4         5       6      7               
 Group         Equatorial    Redshift  Distance  Rich  Notes             
 Name         Coordinates       z        Mly                             
              RA       Dec                                               
 S239       02 16.8  -47 49   .0635      860                             
 S250       02 22.3  -51 06   .0484      660           gromada przedniego planu  
 S261       02 25.2  -63 14   .0574      780                             
 S274       02 31.2  -57 56   .0309      425           gromada przedniego planu 
 S315       02 59.2  -51 01   .0618      835                             
 S324       03 10.0  -47 20   .0585      795                             
 S329       03 12.6  -49 38   .0531      720                             
 S336       03 17.5  -44 42   .0744     1000                             
 S338       03 18.2  -52 15   .0384      525            gromada przedniego planu  
 S339       03 19.3  -53 52   .0546      740                             
 S346       03 22.4  -49 19   .0670      905                             
 S353       03 26.4  -51 25   .0410      560           gromada przedniego planu 
 S366       03 34.9  -53 35   .0598      810                             
 S367       03 35.5  -45 10   .0666      900                             
 S372       03 37.2  -55 25   .0758     1020                             
 S377       03 40.7  -55 12   .0425      580           gromada przedniego planu 
 S390       03 47.0  -54 02   .0605      820                             
 S393       03 48.3  -45 33   .0454      620           gromada przedniego planu 
 S399       03 54.5  -53 48   .0394      540           gromada przedniego planu 
 S404       03 56.4  -53 52   .0365      500           gromada przedniego planu 
 S412       04 01.7  -56 54   .0467      635           gromada przedniego planu 
 S413       04 02.7  -63 48   .0370      505           gromada przedniego planu 
 S416       04 04.8  -43 51   .0648      875                             
 S424       04 07.6  -43 25   .0589      800                             
 S433       04 14.5  -50 48   .0668      909                             
 S461       04 28.2  -50 32   .0539      735                             
 S463       04 29.2  -53 50   .0394      540            gromada przedniego planu 
 S468       04 31.7  -46 07   .0675      910                             
 S479       04 37.8  -51 26   .0363      500            gromada przedniego planu 
 S487       04 40.4  -44 38   .0372      510           gromada przedniego planu 
 S497       04 46.1  -44 44   .0329      450           gromada przedniego planu 
 S501       04 50.1  -51 08   .0768     1030                             
Kolumna 1: Nazwa/numer grupy lub gromady.
Kolumna 2: Rektascencja dla epoki 2000.
Kolumna 3: Deklinacja dla epoki 2000.
Kolumna 4: Przesunięcie ku czerwieni gromady.
Kolumna 5: Odległść w milionach lat świetlnych przyjmując stałą Hubble'a H=70km/s/Mpc.
Kolumna 6: Klasa "obfitości" gromady (tylko dla gromad Abell).
Kolumna 7: Dodatkowe nazwy i uwagi.

Odnośniki:
Abell G, Corwin H, Olowin R, (1989), A catalogue of Rich Clusters of Galaxies, 
          Astrophys J Supp, 70, 1.
Struble M, Rood H, (1999), A compilation of redshifts and velocity dispersions for 
          ACO clusters, Astrophys J, 125, 35.

Poniżej znajduje się mapa supergromady w Zegarze. Pokazuje ona boczny widok supergromady. Wszystkie gromady Abell wewnątrz i blisko supergromady są oznaczone. Prawa górna część supergromady, gdzie znajduje się gromada A3133 jest nam najbliższa. Ta supergromada jest znacznie większa od większości innych supergromad. Wystarczy ją porównać z supergromadą w Perseuszu- Rybach(Perseus-Pisces) która jest dosyć długa, ale zawiera tylko 3 bogate gromady galaktyk. Supergromada Shapley'a zawiera wiele bogatych gromad, ale także jest znacznie mniejsza od supergromady w Zegarze.

Mapa supergromady w Zegarze (Horologium)
Animacja supergromady w Zegarze (Horologium) Obok znajduje się animacja supergromady w Zegarze. Pokazuje ona wszystkie większe gromady galaktyk umieszczone na powyższej liście, które należą do tej supergromady. Supergromada w Zegarze jest bardzo długa, ale jednocześnie bardzo cienka układając się w ten sposób w niezwykle długą ścianę galaktyk, która jest wypełniona mnóstwem bardzo bogatych gromad galaktyk.

Supergromada w Zegarze w liczbach (dane szacunkowe)
Długość supergromady 550 milionów lat świetlnych
Masa supergromady 1017 mas Słońca
Liczba grup galaktyk w supergromadzie 5 000
Liczba dużych galaktyk w supergromadzie 30 000
Liczba galaktyk karłowatych w supergromadzie 300 000
Liczba gwiazd w supergromadzie 1 milion miliardów

A3128 - gromada Shapley 20

Poniżej znajduje się obraz centrum gromady A3128. Miała ona numer dwudziesty na liście 25 bogatych gromad, którą Harlow Shapley opublikował w 1933 roku. Gromada Shapley 20 nie zawiera żadnych olbrzymich galaktyk eliptycznych, które czasem odnajdywane są w centralnych obszarch bogatych gromad, jednakże jest tam wiele dużych galaktyk. Jest to najbogatsza gromada galaktyk w supergromadzie w Zegarze i jednocześnie jedna z najbogatszych gromad w odległości miliarda lat świetlnych od nas.

A3128 - z Cyfrowego Przeglądu Nieba (Digitized Sky Survey)
Obok znajduje się mapa gromady A3128. Pokazuje ona 128 najjaśniejszych galaktyk w tej gromadzie. Kilka galaktyk (włączając IC1946, IC1957 i PGC 12997) jest galaktykami przedniego planu, leżąc w odległosći 250 milionów lat świetlnych z przodu gromady, jednakże większość galaktyk tutaj (włączając IC1945) należy do gromady. Mapa gromady A3128

Badania naukowe nad supergromadą w Zegarze

W 1899 roku Edward Pickering doniósł, że jeden z jego astronomów (De Lisle Stewart) w Harvard Observatory dostrzegł bardzo słabą "grupę mgławic" w gwiazdozbiorze ZegaraS. Chociaż nigdy o tym nie wiedzieli, była to pierwsza obserwacja supergromady w Zegarze.

Kolejną osobą, która dostrzegła supergromadę w Zegarze był Harlow Shapley. W 1935 roku opublikował on Katalog 7889 zewnetrznych galaktyk w Zegarze i sąsiednich regionach. Zauważył pewne bogate gromady galaktyk i napisał, że "grupy galaktyk w tym regionie są tylko koncentracjami w rozległej chmurze galaktyk". Opublikował niektóre mapy tego rejonu, włączając tą mapę. Trzy główne gromady na tej mapie odnoszą się do gromad A3128, A3158 oraz A3164.

Pierwsza próba zbadania tej gromady po Harlowie Shapley'u była dokonana przez J. Lucey, R. Dickens, R. Mitchell i J. Dawe w 1983 roku. Opublikowali oni pracę o tytule Supergromady galaktyk w Zegarze-Sieci. Przeglądneli oni mały fragment supergromady i opublikowali prostą mapę ukazującą, że znajdują się tu dwie supergromady - mała, 550 milionów lat świetlnych stąd i większa oddalona o 800 milionów lat świetlnych. W 1984 roku G. Chincarini, M. Tarenghi, H. Sol, P. Crane, I. Manousoyannaki oraz J. Materne także przebadali tą supergromadę. Ich przegląd nie był zbyt dokładny i ujawnił on tylko mniejszą, bliższą supergromadę.

Supergromada w Zegarze jest naprawdę godna uwagi. To jedna z największych i najbogatszych znanych supergromad. Chociaż, od 1984 roku, jest ona kompletnie ignorowana. Niezbyt wielu astronomów słyszało o supergromadzie w Zegarze, a większość, która o niej słyszała wydaje się być nienieświadoma jej wielkości. Niewielu jest świadomych jej rozmiarów, lecz żaden nie przebadał jej w szczególe. Niniejsza strona wydaje się być pierwszą poważną (chociaż krótką) próbą opisania całej supergromady.


Poniżej znajduje się obraz centrum gromady galaktyk A3158. Jest to kolejna bardzo bogata gromada galaktyk w supergromadzie w Zegarze i leży dokładnie w tej samej odległości, co gromada A3128. Trzy największe galaktyki eliptyczne na tym obrazie to (od prawej do lewej) PGC 13641, ESO 156-8 oraz PGC 13679.

A3158 - z Cyfrowego Przeglądu Nieba (Digitized Sky Survey)

Powrót do strony Sąsiednie Supergromady