Supergromada w Warkoczu

Supergromada w Warkoczu jest bardzo znaną supergromadą. Na poniższą mapę zostały naniesione najjaśniejsze galaktyki (Głownego Katalogu Galaktyk - Principal Galaxies Catalogue) z tego rejonu nieba. Dominującym obiektem jest gromada w Pannie (Virgo) -najbliższa nam we Wszechświecie bogata gromada , będąca również dominującą gromadą w supergromadzie w Pannie (Virgo). Nad gromadą w Pannie, ale w większej odelgłości znajdują się dwie znacznie bogatsze gromady- A1367 oraz A1656. Są to dwie dominujące gromady w supergromadzie w Warkoczu (Coma).

Supergromada w Warkoczu

Poniżej znajduje się lista większych gromad w supergromadzie w Warkoczu (Coma). Wprawdzie są to tylko dwie gromady galaktyk, ale obie są bardzo bagate, z klasą obfitości '2', przy czym A1656 jest większa i bogatsza od A1367.

   1             2       3        4         5       6      7         
 Numer         Współrzędne      Przes. Odległość  Obf.   Uwagi       
 Abell          równikowe         z      M l.ś.                       
                RA       Dec                                         
 A1367        11 44.5  +19 50   .0208      290      2    gromada w Lwie (Leo)  
 A1656        12 59.8  +27 59   .0219      305      2    gromada w Warkoczu (Coma) 

Poniżej znajduje się lista niektórych z innych większych grup w pobliżu supergromady w Warkoczu. Niektóre z tych grup leżą na przednim planie, pomiędzy supergromadami w Pannie i Warkoczu. te dwie supergromady są połączone razem mniejszymi ścianami galaktyk.

   1             2       3        4         5       6      7          
 Nazwa           Współrzędne    Redshift Odległość Obf.  Uwagi        
 Grupy           Równikowe        z        M l.ś.                        
                RA       Dec                                          
IC 698        11 28.7  +09 04   .0210      290                        
UGC6583       11 36.9  +19 58   .0214      295           A1367-wschodnia   
NGC3801       11 40.9  +17 27   .0108      150                        
NGC3902       11 50.5  +25 59   .0120      165                        
NGC3995       11 57.0  +32 19   .0106      145                        
NGC4005       11 58.2  +25 11   .0153      210                        
NGC4017       11 58.4  +27 46   .0114      160                        
NGC4065       12 04.5  +20 18   .0235      325                        
NGC4169       12 12.1  +29 07   .0127      175                        
NGC4213       12 15.8  +23 58   .0233      320                        
NGC4956       13 06.4  +35 14   .0160      220                        
NGC5056       13 21.7  +31 35   .0214      295           A1656-zachodnia   
NGC5127       13 24.6  +31 30   .0162      225                        
NGC5174       13 29.5  +11 44   .0232      320                        
IC 944        13 52.0  +14 05   .0234      325                        
IC4342        13 55.4  +25 05   .0293      405                        
Kolumna 1: Nazwa/numer grupy lub gromady.
Kolumna 2: Rektascencja dla epoki 2000.
Kolumna 3: Deklinacja dla epoki 2000.
Kolumna 4: Przesunięcie ku czerwieni gromady.
Kolumna 5: Odległość w milionach lat świetlnych przyjmując stałą Hubble'a H=70km/s/Mpc.
Kolumna 6: Klasa "obfitości" gromady (tylko dla gromad Abell).
Kolumna 7: Dodatkowe nazwy i uwagi.

Odnośniki:
Abell G, Corwin H, Olowin R, (1989), A catalogue of Rich Clusters of Galaxies, 
          Astrophys J Supp, 70, 1.
Struble M, Rood H, (1999), A compilation of redshifts and velocity dispersions for 
          ACO clusters, Astrophys J, 125, 35.
Garcia A, (1993), General study of group membership. II. Determination of nearby groups.
          Astron Astrophys Supp, 100, 47.
Giuricin G, Marinoni C, Ceriani L, Pisani A, (2000), Nearby optical galaxies: selection
          of the sample and identification of groups. Astrophys J, 543, 178.
Geller M, Huchra J, (1983), Groups of Galaxies. III. The CfA Survey. 
          Astrophys J Supp, 52, 61.
White R, Bliton M, Bhavsar S, Bornmann P, Burns J, Ledlow M, Loken C, (1999), Catalog 
          of nearby poor clusters of galaxies.  Astron J, 118, 2014.

A1656 - Gromada w Warkoczu

Gromada w Warkoczu (A1656) jest jedną z najlepiej poznanych gromad galaktyk. Poświęcono jej też wielką ilość badań naukowych. Tak duże zaintersowanie częściowo wynika z tego, że jest to bardzo bogata gromada zawierająca tysiące galaktyk. Innym powodem popularności jest fakt, iż gromada w Warkoczu leży zdala od płaszczyzny naszej Galaktyki (przeciwnie do gromady w Perseuszu (Perseus)- A3627) i w dużej mierze nie jest przesłonięta przez gaz i pył lub jakiekolwiek gwiazdy przedniego planu .

Gromada w Warkoczu jest zdominowana przez dwie ogromne galaktyki eliptyczne. Są to: NGC4874 (po prawej) i NGC4889 (po lewej), obie mają średnicę ponad 250000 lat świetlnych i są daleko bardziej masywne od jakiejkolwiek galaktyki w supergromadzie w Pannie. Na zdjęciu znajduje się także dobrze widoczna gwiazda planu przedniego, HD112887 ósmej wielkości gwiazdowej, oddalona od nas o 265 lat świetlnych.

A1656 -z Cyfrowego Przeglądu Nieba (Digitized Sky Survey)
Obok znajduje się mapa centralnego obszaru gromady w Warkoczu. Pokazuje ona pozycje 118 najjaśniejszych galaktyk w jądrze gromady. Wyraźnie widać, że jest tam niewiele galaktyk spiralnych i nie ma żadnych jasnych galaktyk nieregularnych. Prawie wszystkie galaktyki są eliptyczne albo soczewkowate. Jedna z najbardziej popularnych teorii na temat powstawania galaktyk soczewkowatych i eliptycznych mówi, że powstają one w wyniku zlania się mniejszych galaktyk. W zwartym środowisku gromady w Warkoczu w przeciągu miliardów lat prawdopodobnie zachodziła duża liczba fuzji galaktyk, czego obecnym wynikiem jest bardzo mała liczba galaktyk spiralnych i nieregularnych. Mapa gromady w Warkoczu
Mapa gromady w Warkoczu Jest to druga mapa gromady w Warkoczu. Ta mapa ma cztery stopnie szerokości (poprzednia miała szerokość dwóch trzecich stopnia). Niebieskie punkty pokazują galaktyki spiralne i nieregularne, co uwidacznia, że są one bardziej liczne na peryferiach gromady. Jest to bardzo powszechne w bogatych gromadach - galaktyki eliptyczne i soczewkowate są najczęściej odnajdywane w centrum, a spiralne i nieregularne w regionach zewnętrznych.

Badania naukowe nad Gromadą w Warkoczu

Supergromada w Warkoczu odegrała ważną rolę w naszej znajomości struktury Wszechświata. Była to jedna z pierwszych odkrytych supergromad. W tym samym czasie Mihkel Jőeveer i Jaan Einasto z Estonii sugerowali, że Wszechświat jest wypełniony supergromadami i pustkami (zobacz stronę o supegroamdzie w Perseuszu- Rybach, Perseus-Pisces). Stephen Gregory i Laird Thompson z USA także zbierali podobne dowody na potwierdzenie tej hipotezy. W 1978 roku przedstawili oni pracę naukową w Żurnale Astrofizycznym, zatytułowaną 'Supergromada w Warkoczu/A1367 supercluster i jej otoczenie'. Artykuł zawiera tę mapę supegromady ukazującą jak dwie główne gromady zawierają się wewnątrz wiekszej supegromady. Laird Thompson napisał stronę internetową objaśniającą ich Odkrycie Supergromad i Pustek.

W 1986 roku Valerie de Lapparent, Margaret Geller i John Huchra stworzyli prawdopodobnie najbardziej znaną spośród wszystkich mapę struktury Wszechświata. W pracy naukowej nazwanej 'Wycinek Wszechświata' wykonali tą słynną mapę supergromady w Warkoczu. Ten obraz został opublikowany w gazetach i magazynach na całym świecie ponieważ przedstawiał on gromadę w Warkoczu (wyglądającą jak postać patyczakowatego człowieka) w centrum "Wielkiej ściany" galaktyk o długości 600 milionów lat świetlnych. To potwierdziło, że galaktyki we Wszechświecie są zorganizowane w warstwy i ściany otaczające wielkie, prawie pozbawione galaktyk pustki.

Od 1986 roku, Centrum Astrofizyki (Center for Astrophysics, CfA) Uniwersytetu Harvarda kontynuowało przeglądanie tego obszaru nieba. John Huchra napisał stronę internetową objaśniającą dokonywanie tego przeglądu.

Gromada w Warkoczu (A1656) także odegrała bardzo ważną rolę w naszym zrozumieniu Wszechświata. W 1933 roku, Fritz Zwicky podał do Szwajcarskiego Dziennika artykuł (Helvetica Physica Acta 6, 110) o tytule: 'Die Rotverschiebung von extragalaktischen Nebeln', ('Przesunięce ku czerwieni pozagalaktycznych mgławic'). Studiując prędkości galaktyk w gromadzie wykazał on, że gromada zawiera znacznie więcej ciemnej, niewidocznej materii niż tej widzialnej. Zwicky podsumował swoje odkrycie w tym artykule opublikowanym w Dzienniku Astrofizycznym w 1937 roku. Chociaż miał rację, jego badania zostay zignorowane przez innych astronomów, dopóki w latach 70 XX wieku astronomowie zaczęli sobie zdawać sprawę, że większość materii Wszechświata musi być ciemnego, niewidzialnego typu. Znajomość dokładnej natury "ciemnej materii" jest nadal tajemnicą, lecz prawdopodobnie składa się ona z ogromnej ilości maleńkich cząstek subatomowych, które byłyby obecne w całym Wszechświecie.

Wielka ilość badań naukowych jest skierowana na gromadę w Warkoczu. Jedynie jeszcze gromada w Pannie otrzymuje podobną ilość uwagi. W ciągu pięciu lat, pomiędzy 1997 a 2001 rokiem około 125 artykułów zostało opublikowanych na temat gromady w Warkoczu (w tym samym czasie gromada w Pannie znalazła się w podobnej ilości artykułów).

Gromada w Lwie (A1367) jest także bardzo bogatą gromadą, ale że nie jest tak obfita jak gromada w Warkoczu, to poświęca się jej mniej badań. (Pomiędzy 1997 i 2001 rokiem w przybliżeniu 11 prac zostało napisane o tej gromadzie).


A1367 - gromada w Lwie

Poniżej znajduje się obraz części gromady w Lwie. Jasna galaktyka eliptyczna w środku to NGC 3842, a duża galaktyka spiralna po lewej to NGC 3861.

A1367 - z Cyfrowego Przeglądu Nieba (Digitized Sky Survey)

Powrót do strony Sąsiednie Supergromady