blue line

M42 - mgławica Oriona

Mgławica Oriona jest jedną z najjaśniejszych mgławic na niebie i można ja łatwo zobaczyć nieuzbrojonym okiem. Została odkryta przez Nicholasa Peiresca w 1610 roku (wcześniej była sklasyfikowana jako gwiazda- Theta Orionis). Jest wiele innych(słabszych) mgławic otaczających mgławicę Oriona, a w tym regionie znajduje się również wiele dopiero powstających gwiazd. Mgławica Oriona jest prawdopodobnie najaktywniej badaną ze wszystkich mgławic nieba.

Mgławica Oriona
Mgławica Oriona. Rozmiar zdjęcia: 2.9°x2.5°. Zdjęcie DSS. © AAO/ROE

Mgławice powiązane z mgławicą Oriona

W rejionie Oriona znajduje się wiele mgławic. Poniżej znajduje się lista głównych mgławic, jednakże większość z nich to tylko jaśniejsze fragmenty rozległych obszarów mgławicowych, które można odnaleźć w całym gwiazdozbiorze Oriona. Wszystkim mgławicom w tabeli została przypisana ta sama standardowa odległość 1300 lat świetlnych, a w rzeczywistości są one prawdopodobnie rozrzucone na przestrzeni kilkuset lat świetlnych.

   1                  2              3          4     5       6      7        8
Numer           Współrzędne     Współrzędne   Rozm.  Typ  Odległ.  Rozm. Inne Nazwy
Katalogowy      równikowe       Galaktyczne   (min.       (l.ś.)  (l.ś.)
                RA (2000) Dec      l°     b°  łuku) 
------------------------------------------------------------------------------------------
IC 2118        05 04.5  -07 16  207.1  -27.1  180'    R     1300     70  mgławica Głowa Wiedźmy (Witchhead)
NGC 1788       05 06.9  -03 21  203.5  -24.7    8'    R     1300      3 
IC 423         05 33.4  -00 37  204.3  -17.6    6'    R     1300      2 
NGC 1973       05 35.0  -04 44  208.4  -19.1    5'    RE    1300      2
Sharpless 264  05 35.2  +09 56  195.0  -12.0   60'    E     1300     25  Lambda Orionis
NGC 1975       05 35.2  -04 41  208.3  -19.1   10'    RE    1300      4
NGC 1976       05 35.3  -05 23  209.0  -19.4   66'    RE    1300     25  M42, mgławica Oriona
NGC 1977       05 35.4  -04 50  208.5  -19.1   42'    RE    1300     15
NGC 1980       05 35.4  -05 54  209.5  -19.6   14'    E     1300      5
NGC 1982       05 35.5  -05 16  208.9  -19.3   20'    RE    1300      8  M43
NGC 1990       05 36.2  -01 12  205.2  -17.3   50'    R     1300     20
NGC 1999       05 36.5  -06 43  210.4  -19.7   16'    R     1300      6
IC 426         05 36.8  -00 14  204.4  -16.7    5'    R     1300      2
IC 430         05 38.5  -07 05  211.0  -19.4   11'    R     1300      4
IC 431         05 40.3  -01 28  206.0  -16.5    5'    R     1300      2
IC 432         05 41.0  -01 30  206.1  -16.3    8'    R     1300      3
IC 434         05 41.0  -02 25  206.9  -16.7   60'    E     1300     25  mgławica Koński Łeb (Horsehead)
NGC 2023       05 41.6  -02 14  206.8  -16.5   10'    R     1300      4
NGC 2024       05 41.9  -01 51  206.5  -16.3   31'    RE    1300     12  Mgławica Płomień (Flame)
IC 435         05 42.9  -02 19  207.1  -16.3    5'    R     1300      2
Sharpless 276  05 45.2  +02 03  203.4  -13.7  840'    E     1300    320  Pętla Barnarda (Barnard's Loop)
NGC 2064       05 46.3  -00 01  205.4  -14.5   12'    R     1300      5
NGC 2067       05 46.5  +00 06  205.3  -14.4    8'    R     1300      3
NGC 2068       05 46.7  +00 03  205.4  -14.3    8'    R     1300      3  M78
NGC 2071       05 47.1  +00 18  205.2  -14.1    5'    R     1300      2
Kolumna 1: Standardowa nazwa katalogowa mgławicy.
Kolumna 2: Rektascencja i deklinacja dla epoki 2000.
Kolumna 3: Długość galaktyczna (l) i szerokość (b).
Kolumna 4: Rozmiar kątowy mgławicy w minutach łuku.
Kolumna 5: Typ mgławicy: E = emisyjna, R = refleksyjna.
Kolumna 6: Przybliżona odległość do mgławicy.
Kolumna 7: Przybliżony rozmiar mgławicy w latach świetlnych.
Kolumna 8: Alternatywna nazwa dla mgławicy.

Gromady gwiezdne powiązane z mgławicą Oriona

Istnieje 8 gromad gwiazdowych powiązanych z mgławicą w rejonie Oriona. wśród nich jest "gromada Trapez", która w przeważającej mierze odpowiada za świecenie mgławicy Oriona- M42. Jedna z gromad na poniższej liście - NGC 2232 - znajduje się około 300 lat świetlnych od mgławicy Oriona, ale być może również uformowała się w tym regionie, gdyż jej wiek jest wystarczająco duży, aby zdąrzyła w tym czasie oddalić na taką odległość od mgławicy Oriona.

   1                2              3          4        5       6          7
Nazwa         Współrzędne     Współrzędne   Rozm.   Odległ.   Wiek   Inne Nazwy
katalogowa    Równikowe       Galaktyczne   (min.   (l.ś.)    mln
              RA (2000) Dec      l°    b°    łuku)             lat
-------------------------------------------------------------------------------------------
Collinder 69 05 35.2  +09 56  195.0 -12.0    70'     1400      11    gromada Lambda Orionis 
NGC 1981     05 35.2  -04 26  208.1 -19.0    28'     1300       ?
NGC 1976     05 35.3  -05 23  209.0 -19.4    47'     1300      13    gromada Trapez
NGC 1977     05 35.3  -04 49  208.5 -19.1    20'     1300       ?
Collinder 70 05 35.5  -01 06  205.0 -17.3   140'     1300      10    gromada Pas Oriona
NGC 1980     05 35.5  -05 55  209.5 -19.6    20'     1300       ?
Lund 1158    05 38.8  -02 36  206.8 -17.3    10'     1200       ?    gromada Sigma Orionis
NGC 2232     06 28.1  -04 51  214.6  -7.4    45'     1200      53 
Kolumna 1: Standardowa nazwa katalogowa gromady.
Kolumna 2: Rektascencja i deklinacja dla epoki 2000.
Kolumna 3: Długość galaktyczna (l) i szerokość (b).
Kolumna 4: Rozmiar kątowy gromady w minutach łuku.
Kolumna 5: Przybliżona odległość do gromady.
Kolumna 6: Przybliżony wiek gromady w milionach lat.
Kolumna 7: Alternatywna nazwa dla gromady.


Odnośniki: Dias W, Alessi B, Moitinho A, Lépine J, (2002). New catalogue of optically
            visible open clusters and candidates. Astron and Astrophys, 389, 871.
mgławica Oriona
Powyżej znajduje się widok mgławicy Oriona w zblizeniu (wycentrowany na współrzędne RA=05h34m10s Dec=-05°40'). Obraz ma około 7.5 roku świetlnego średnicy. Nasz cały Układ Sloneczny mógłby się zmieścić w tym obszarze około 20 milionów razy.

Mapa Rejonu Mgławicy Oriona

Ta mapa z jasnymi mgławicami konstelacji Oriona pokazuje, że Mgławica Oriona (M42) jest tylko małą częścią dużego zbioru jasnych mgławic. Najważniejsze mgławice zostały oznaczone. Region IC 434 powyżej mgłaiwcy Oriona jest kolejnym obszarem gwiazdotwórczym i zawiera słynną mgławicę ciemną Koński Łeb (Horsehead). M78 jest małą mgławicą, ale znaną ze względu na to że jest to jedna z najjaśniejszych mgławic refleksyjnych na niebie. Pętla Barnarda (Barnard's Loop) jest ogromną półkolistą mgławicą, która otacza cały gwiazdozbiór, jednakże tak słabo świecącą, że można ją łatwo wykryć jedynie przy pomocy fotografii o długim czasie ekspozycji. Mgławica Lambda Orionis na szczycie konstelacji jest słabą mgławicą powiązaną z gromadą gwiazdową. Z kolei mgławica IC 2118 jest słabą mgławicą refleksyjną, prawdopodobnie rozświetlaną przez gwiazdę Rigel (Beta Orionis). IC 2118 jest czasem nazywana mgławicą "Głowa Wiedźmy", ponieważ na fotografiach wygląda jak profil głowy wiedźmy!

Mgławice w Orionie

Położenie Mgławicy Oriona

Położenie Mgławicy Oriona Odległość do mgławicy Oriona jest dokładnie znana dzięki temu, że w tym regionie znajduje się wiele jasnych gromad gwiazdowych. Mgławica znajduje się około 1300 lat świetlnych stąd. Lokalne ramię Galaktyki zostało nazwane Ramieniem Oriona własnie dlatego, że gwiazdozbiór Oriona jest bogaty w mgławice oraz jasne gwiazdy.

Na prawo znajduje się mapa rejonu Oriona wykonana za pomocą radioteleskopu. Ukazuje ona gęstość obłoków molekularnych w Orionie (w oparciu o emisję tlenku węgla II) i dzięki temu można zauważyć, że największe ich skupiska znajdują się po lewej stronie gwiazdozbioru. Oczywistym szczegółem jest, że regiony M42 i IC 434 są tutaj najgęstszymi częściami mgławic. Obłoki molekularne w Orionie
IC 434
IC 434. Rozmiar obrazu: 2.7°x2.1°. Obraz DSS. © CalTech/Palomar
Na lewo- region IC 434, który otacza jasną gwiazdę Zeta Orionis. IC 434 jest czerwoną mgławicą emisyjną, która rozciąga się w dół od gwiazdy. W nią wciska się charakterystyczna ciemna mgławica Koński Łeb, której kształt można łatwo rozpoznać. Na lewo od gwiazdy Zeta Orionis leży NGC 2024, znana także jako "Mgławica Płomień", ponieważ wyglądem przypomina płomyk świecy.
Na prawo - jasna mgłwica refleksyjna M78, odkryta przez Pierre'a Méchain'a w 1780 roku. Jest to typowa mgławica refleksyjna- mgławicowy gaz i pył nie emituje światła, a jedynie rozprasza i odbija światło gwiazd znajdujących się wewnątrz mgławicy. M78 jest najjaśniejszą mgławicą na tym zdjęciu, ale godna uwagi jest również znajdująca się powyżej niej mgławica NGC 2071, a obszary na prawo od M78 to NGC 2064 oraz NGC 2067. M78
M78. Rozmiar obrazu: 0.50°x0.46°. Obraz DSS. © CalTech/Palomar

Ramię Oriona Powrót do strony Ramię Oriona

blue line