Grupa NGC 5128

Grupa NGC 5128 jest kolejną znaną grupą galaktyk nieba półkuli południowej. Znajduje się tutaj kilka jasnych galaktyk- wśród nich zwłaszcza NGC 5128 oraz M83. NGC 5128 jest piątą pod względem jasności galaktyką na niebie i jedną z najdziwniej wyglądających galaktyk w pobliskim Wszechświecie.

Poniżej- dwie duże galaktyki w grupie NGC 5128. NGC 4945 (po lewej) jest drugą pod względem wielkości galaktyką w tej grupie i jest to galaktyka spiralna widziana prawie brzegowo. M83 (po prawej) jest bardzo znaną galaktyką spiralną, której dysk jest widoczny prostopadle.

NGC 4945	M83

Jest to lista głównych galaktyk w grupie NGC 5128. Grupa ta leży blisko płaszczyzny Drogi Mlecznej i dlatego możliwe, że kolejne galaktyki należące do niej są ukryte za płaszczyzną Galaktyki i dopiero czekają na odkrycie. Galaktyka Cyrkiel (Circinus = ESO 97-13) jest włączona na listę, bo chociaż leży 25 stopni na południe od centrum grupy, jej odległość jest jeszcze prawdopodobnie właściwa, aby można ją było uznać za galaktykę członkowską.

  1             2        3      4     5      6    7     8     9
Nazwa          Współrzędne     Blue  Typ   Rozm. Rozm. RV   Inne
                Równikowe      Mag          (')  klś  km/s  Nazwy
               RA       Dec  
ESO 321-14   12 13.8  -38 14   15.9  Irr    1.4    5   907
ESO 381-18   12 44.4  -35 56   15.7  Sm     0.8    5   901
ESO 381-20   12 46.0  -33 50   14.7  Irr    3.0   10   884
NGC 4945     13 05.4  -49 28    9.3  SBc   20.0   80   798
ESO 269-58   13 10.6  -47 00   13.2  Sa     3.0   10   642
ESO 269-66   13 13.2  -44 53   14.1  E      1.7    5  1041
NGC 5068     13 18.9  -21 03   10.6  SBc    7.2   30   974
NGC 5102     13 21.9  -36 38   10.3  S0     8.7   35   737
NGC 5128     13 25.4  -43 01    7.7  S0    25.7  105   795
IC 4247      13 26.8  -30 22   14.6  Sbc    1.3    5   697
ESO 324-24   13 27.6  -41 29   12.9  Irr    3.2   15   766
NGC 5206     13 33.7  -48 09   12.0  S0     3.7   15   796
ESO 270-17   13 34.8  -45 32   11.8  SBm   12.0   50  1060
ESO 444-78   13 36.5  -29 14   15.9  Irr    1.2    5   850
M83          13 37.0  -29 52    7.9  SBc   12.9   50   786  NGC 5236
ESO 444-84   13 37.3  -28 03   15.5  Irr    1.3    5   865
NGC 5237     13 37.7  -42 51   13.2  Sa     1.9   10   598
NGC 5253     13 39.9  -31 38   10.7  Sd     5.0   20   670
IC 4316      13 40.3  -28 53   14.6  Irr    1.7    5   854
NGC 5264     13 41.6  -29 55   12.5  Irr    2.5   10   751
ESO 325-11   13 45.0  -41 52   14.0  Irr    2.7   10   782
ESO 174-B1   13 48.0  -53 21   14.4  S0     2.8   10   887  PGC 48937
ESO 383-87   13 49.3  -36 04   11.7  SBd    4.5   20   578
NGC 5408     14 03.4  -41 23   12.2  Irr    1.6    5   733
ESO 97-13    14 13.2  -65 20   12.0  Sb     6.9   30   578  Cyrkiel (Circinus)
PGC 51659    14 28.1  -46 18   15.0  Irr    2.4   10   585  A1424-46
ESO 222-10   14 35.0  -49 24   15.9  Irr    1.0    5   806
ESO 272-25   14 43.4  -44 42   14.8  Irr    0.5    2   804
PGC 52593    14 43.5  -44 43   14.5  Irr    1.5    5   870  A1440-44
ESO 223-09   15 01.1  -48 18   13.2  Irr    2.6   10   748
ESO 274-01   15 14.2  -46 49   11.7  Scd   11.0   45   674

Kolumna 1: Najbardziej powszechna nazwa galaktyki.
Kolumna 2: Rektascencja dla epoki 2000.
Kolumna 3: Deklinacja dla epoki 2000.
Kolumna 4: Widoma wielkość gwiazdowa w niebieskim (blue).
Kolumna 5: Typ galaktyki: E= eliptyczna, S0= soczewkowa, Sa,Sb,Sc,Sd= spiralna,
          SBa,SBb,SBc,SBd= spiralna z poprzeczką, Sm,SBm,Irr= nieregularna.
Kolumna 6: średnica kątowa galaktyki (minuty łuku).
Kolumna 7: średnica galaktyki [tysiące lat świetlnych (klś)].
Kolumna 8: Prędkość ucieczki galaktyki (km/s) mierzona względem kosmicznego promieniowania tła.
Kolumna 9: Inne nazwy galaktyki.

Odnośniki:
Karachentsev I, Sharina M, Dolphin A, Grebel E, Geisler D, Guhathakurta P, Hodge P,
        Karachentseva V, Sarajedini A, Seitzer P, (2002), New distances to galaxies
        in the Centaurus A group. Astron Astrophys, 385, 21.
Cote S, Freeman K, Carignan C, Quinn P, (1997), Discovery of Numerous Dwarf Galaxies
        in the Two Nearest Groups of Galaxies. Astron J, 114, 1313.
Schmidt K, Priebe A, Boller T, (1993), Nearby Galaxies. Astron Nachr, 314, 371.
The HyperLeda Database, (2003).

Poniżej- 3 kolejne galaktyki z grupy NGC 5128. NGC 5068 (po lewej) jest małą galaktyką spiralną, która leży około 20 stopni na północ od centrum grupy. NGC 5102 (w środku) jest galaktyką soczewkowatą. ESO 270-17 (po prawej) jest dosyć przesłoniętą widoczną brzegowo gelaktyką nieregularną (lub, co możliwe- spiralną).

NGC 5068	NGC 5102	ESO 270-17

Poniżej przedstawiona jest niezwykła, najbliższa nam radiogalaktyka- NGC 5128. Oficjalnie sklasyfikowano ją jako galaktykę soczewkowatą (galaktykę z centralnym wybrzuszeniem otoczonym płynnym dyskiem gwiazdowym), ale wygląda bardzo dziwnie- dopiero w 1952 roku astronomowie potwierdzili, że jest to z całą pewnością galaktyka. NGC 5128 jest przedzielona na pół gęstymi, ciemnymi pasami pyłu. Jest to także silne źródło fal radiowych- powszechna nazwa galaktyki wśród radioastronomów to "Centaurus A", ponieważ było to pierwsze ważne źródło fal radiowych odkryte w tym gwiazdozbiorze w latach 1950'. Obserwacje za pomocą radioteleskopów i teleskopów podczerwonych pokazują, że NGC 5128 pochłonęła galaktykę spiralną pradopodobnie 500 milionów lat temu, a efekty kolizji generują silną emisję radiową.

NGC 5128

Poniżej- 3 galaktyki powiązane z grupą NGC 5128. NGC 5253 (po lewej) jest małą galaktyką spiralną/nieregularną (kwestia sporna) blisko M83. ESO 97-13 (w środku) jest galaktyką spiralną, znaną lepiej pod nazwą "Galaktyki Cyrkiel (Circinus)". Jest to bardzo przesłonięta galaktyka, która leży 20 stopni na południe od grupy z drugiej strony Drogi Mlecznej. ESO 274-1 (po prawej) jest przesłoniętą, widoczną brzeżnie galaktyką spiralną w lewej stronie grupy.

NGC 5253	ESO 97-13	ESO 274-01