Grupa M81

Grupa M81 jest kolejną znaną grupą galaktyk głównie dzięki temu, że zawiera sławną parę galaktyk M81/M82 odkrytych w 1784 roku. NGC 2403 jest kolejną wyróżniającą się galaktyką spiralną z prawej strony grupy. M82 jest znanym przykładem galaktyki niezwykle aktywnej gwiazdotwórczo ("starburst galaxy").

Poniżej- 3 galaktyki leżące w prawej stronie grupy M81. NGC 2366 (po lewej) jest galaktyką nieregularną, gdzie niedawno miało miejsce wiele narodzin gwiazd. Najjaąniejsza część tej galaktyki jest znana jako NGC 2363 - ogromny region HII (mgławica emisyjna) gdzie utworzyło się wiele jasnych, niebieskich gwiazd. NGC 2403 (w ąrodku) jest drugą pod względem wielkości galaktyką w grupie M81. "Holmberg II" (po prawej) jest jedną z 9 galaktyk o "niskiej jasności powierzchniowej" skatalogowanych przez Erika Holmberga w latch 1950',w tym jedną z trzech, które są powiązane z grupą M81.

NGC 2366	NGC 2403	Holmberg II

Poniżej znajduje się lista głównych galaktyk w grupie M81. Trzy główne galaktyki w tek grupie to: M81, NGC 2403 i NGC 4236.

  1             2        3      4     5      6    7     8     9
Nazwa          Współrzędne     Blue  Typ   Rozm. Rozm. RV   Inne
                Równikowe      Mag          (')  klą  km/s  Nazwy
               RA       Dec
UGC 3794     07 22.9  +77 48   17.8  SBm    1.0    5    ? 
NGC 2366     07 28.9  +69 12   11.9  Irr    8.1   30   134
UGCA 133     07 34.2  +66 53   15.9  E      3.0   10    ?   DDO 44
NGC 2403     07 36.8  +65 36    8.9  SBc   21.9   75   181
Holmberg II  08 19.1  +70 43   11.1  Irr    7.9   30   207  UGC 4305
M81dwA       08 23.2  +71 02   16.5  Irr    1.8    5   163  PGC 23521
UGC 4459     08 34.2  +66 11   15.0  Irr    1.5    5    95  DDO 53
UGC 4483     08 37.1  +69 47   15.5  Irr    1.1    5   217
UGC 4945     08 55.9  +72 01   17?   E      1.3    5   700  UGCA 158
Holmberg I   09 40.5  +71 11   13.2  Irr    3.6   15   208  UGC 5139
NGC 2976     09 47.3  +67 55   10.9  Sc     5.9   20    94
M81          09 55.6  +69 04    7.9  Sab   26.9   95    50  NGC 3031
M82          09 55.8  +69 41    9.2  Irr   11.2   40   296  NGC 3034
Holmberg IX  09 57.7  +69 03   14.4  Irr    2.5   10   134  UGC 5336
NGC 3077     10 03.4  +68 44   10.6  Irr    5.4   20   102
UGC 5428     10 05.1  +66 33   16.0  E      0.9    5   -22  DDO 71
UGC 5423     10 05.5  +70 22   15.9  Irr    0.9    5   424  M81dwB
UGC 5442     10 07.1  +67 49   15.4  E      1.8    5    78
DDO 78       10 26.5  +67 40   15.8  E      2.0    5    ?   PGC 30664
IC 2574      10 28.4  +68 25   10.8  SBm   13.2   45   142
UGC 5692     10 30.6  +70 37   13.5  Sm     3.2   10   262  DDO 82
UGCA 220     10 49.3  +64 43   16.9  Irr    1.7    5    ? 
UGC 5918     10 49.6  +65 32   15.1  Irr    2.4   10   452  DDO 87
UGC 6456     11 28.0  +78 59   15.9  Irr    1.4    5   -61
NGC 3738     11 35.8  +54 31   12.1  Irr    2.5   10   406
NGC 4236     12 16.8  +69 28   10.1  SBd   21.9   75    87
NGC 4605     12 40.0  +61 37   10.9  SBc    5.8   20   272
UGC 8201     13 06.5  +67 42   12.9  Irr    3.5   10   121  DDO 165
NGC 5204     13 29.6  +58 26   11.7  Sm     5.0   15   329

Kolumna 1: Najbardziej powszechna nazwa galaktyki.
Kolumna 2: Rektascencja dla epoki 2000.
Kolumna 3: Deklinacja dla epoki 2000.
Kolumna 4: Widoma wielkoąć gwiazdowa w niebieskim (blue).
Kolumna 5: Typ galaktyki: E= eliptyczna, S0= soczewkowa, Sa,Sb,Sc,Sd= spiralna,
          SBa,SBb,SBc,SBd= spiralna z poprzeczką, Sm,SBm,Irr= nieregularna.
Kolumna 6: Średnica kątowa galaktyki (minuty łuku).
Kolumna 7: Średnica galaktyki [tysiące lat ąwietlnych (klą)].
Kolumna 8: Prędkość ucieczki galaktyki (km/s) mierzona względem kosmicznego promieniowania tła.
Kolumna 9: Inne nazwy galaktyki.

Odnośniki:
Karachentsev I, Dolphin A, Geisler D, Grebel E, Guhathakurta P, Hodge P, Karachentseva V,
        Sarajedini A, Seitzer P, Sharina M, (2002), The M 81 group of galaxies: New 
        distances, kinematics and structure. Astron and Astrophys, 383, 125.
van Driel W, Kraan-Korteweg R, Binggeli B, Huchtmeier W, (1998), An HI line search for
        optically identified dwarf galaxy candidates in the M 81 group. Astron and
        Astrophys Supp, 127, 397.
Schmidt K, Priebe A, Boller T, (1993), Nearby Galaxies. Astron Nachr, 314, 371.
The HyperLeda Database, (2003).

Poniżej- 3 kolejne galaktyki z grupy M81. M82 (po lewej) jest bardzo znanym przykładem galaktyki aktywnej gwiazdotwórczo- zawiera mnóstwo młodych, jasnych gwiazd. Prawdopodobnie bliskie spotkanie z jej znacznie masywniejszym sąsiadem M81 wywołało wiele nowych procesów formowania gwiazd. IC 2574 (w środku), dla kontrastu, jest znacznie ciemniejszą galaktyką, pomimo nawet tego, że jest w przybliżeniu tej samej wielkoąci co M82. NGC 4236 (po prawej) jest dużą galaktyką w lewym boku grupy M81.

M82	IC 2574	NGC 4236

Poniżej jest ukazana M81. Ta galaktyka dominuje w grupie i jest podobna rozmiarami do Drogi Mlecznej. Jest to jedna z najjaśniejszych galaktyk na niebie i chociaż zbyt słaba, aby dostrzec ją nieuzbrojonym okiem, to można ją łatwo znaleŸć lornetką, jeąli się wie gdzie szukać.

M81

Poniżej- 3 galaktyki karłowate należące do grupy M81. NGC 2976 (po lewej) jest małą galaktyką spiralną leżącą w przybliżeniu 2 miliony lat świetlnych za M81. NGC 3077 (w ąrodku) jest znacznie bliższa do M81 - dzieli je odległoąć około 140 tysięcy lat świetlnych. NGC 4605 (po prawej) jest małą galaktyką spiralną na lewym brzegu grupy.

NGC 2976	NGC 3077	NGC 4605