-

Gromady w Piecu i Erydanie (Fornax, Eridanus)

Gromady w Piecu i Erydanie to dwie bardzo znane gromady półkuli południowej. Chociaż wydaje się, że leżą blisko siebie, to w rzeczywsitości rozdzielone są odległością 20 milionów lat świetlnych. Bliższa nam gromada w Piecu jest położona około 65 milionów lat świetlnych stąd, a gromada w Erydanie w odległości około 85 milionów lat świetlnych. Istnieje wiele innych grup galaktyk porozrzucanych wokół tych dwu gromad i dlatego zbiorczo te grupy nazywa się "Supergromadą w Piecu" bądź "Supergromadą Południową".

Gromady w Piecu i Erydanie

Gromada w Piecu

Poniżej - mapa gromady w Piecu. Jest ona najbardziej znana spośród obu gromad, ponieważ posiada zwarte jądro galaktyk porozrzucanych na powierzchni 2 stopni nieba i z tego też powodu jest to popularny obiekt wśród amatorskich astronomów. Gromada ta zawiera dwie ogromne galaktyki - NGC 1316 i NGC 1365 - które są większe niż jakakolwiek galaktyka gromady w Pannie.

Gromada w Piecu

Poniżej - dwie największe galaktyki w gromadzie w Piecu. NGC 1316 (po lewej) jest masywną galaktyką soczewkowatą, a słabe oznaki struktury spiralnej mogą wskazywać, że niedawno połknęła ona galaktykę spiralną. NGC 1316 jest także potężnym radioźródłem (znanym radioastronomom jako Fornax A). Widoczna nad nią spiralna galaktyka NGC 1317 - może kiedyś stać się kolejną ofiarą tego ogromnego galaktycznego kanibala. NGC 1365 (na prawo) jest najbardziej znaną galaktyką w gromadzie w Piecu. Jest to galaktyka spiralna z poprzeczką o pięknym kształcie.

NGC 1316 NGC 1365
NGC 1316 NGC 1365

Poniżej znajduje się lista głównych galaktyk w gromadzie w Piecu. Są to 54 największe galaktyki w gromadzie. Jest to około jedna trzecia liczby porównywalnej wielkości galaktyk w gromadzie w Pannie.

  1              2        3      4     5      6    7     8
Nazwa          Współrzędne      Blue  Typ   Rozm. Rozm. RV
                Równikowe       Mag          (')  kly  km/s
                RA       Dec
ESO 357-07    03 10.4  -33 09   14.7  SBm    2.2   40   981
ESO 357-12    03 16.9  -35 32   14.8  SBcd   2.2   40  1445
IC 1913       03 19.6  -32 28   14.5  SBb    2.1   40  1318
NGC 1310      03 21.1  -37 06   13.0  SBc    1.9   35  1640
PGC 12625     03 22.1  -37 35     ?   Irr    2.9   55  1507
NGC 1316      03 22.7  -37 12    9.8  S0    11.5  215  1664
NGC 1317      03 22.7  -37 06   11.9  SBa    3.0   55  1815
NGC 1326      03 23.9  -36 28   11.5  S0     4.3   80  1247
NGC 1326A     03 25.1  -36 22   14.7  SBm    1.7   30  1719
NGC 1326B     03 25.3  -36 23   13.7  SBm    3.5   65   888
IC 1919       03 26.0  -32 54   13.9  E      1.6   30  1158
NGC 1336      03 26.5  -35 43   13.4  E      1.9   35  1360
NGC 1341      03 28.0  -37 09   13.3  SBab   1.6   30  1760
NGC 1339      03 28.1  -32 17   12.8  E      1.9   35  1240
NGC 1344      03 28.3  -31 04   11.2  E      5.6  105  1052
NGC 1351A     03 28.8  -35 11   14.2  SBbc   2.3   45  1241
ESO 358-10    03 29.7  -33 33   14.8  E      1.5   30  1620
NGC 1351      03 30.6  -34 51   12.4  E      3.2   60  1420
NGC 1350      03 31.1  -33 38   11.2  SBab   5.8  110  1785
NGC 1365      03 33.6  -36 08   10.3  SBb   11.0  205  1547
NGC 1366      03 33.9  -31 12   13.1  S0     1.9   35  1137
NGC 1374      03 35.3  -35 14   12.0  E      2.7   50  1240
NGC 1375      03 35.3  -35 16   13.4  S0     2.1   40   643
IC 335        03 35.5  -34 27   13.4  S0     2.3   45  1530
NGC 1379      03 36.1  -35 26   11.9  E      2.6   50  1264
NGC 1380      03 36.5  -34 59   11.1  S0     4.8   90  1737
NGC 1381      03 36.5  -35 18   12.7  S0     2.6   50  1673
NGC 1369      03 36.8  -36 15   13.6  Sa     1.7   30  1340
NGC 1386      03 36.8  -36 00   12.2  S0     3.4   65   755
NGC 1380A     03 36.8  -34 44   13.4  S0     2.5   45  1419
NGC 1387      03 37.0  -35 30   11.8  E      3.2   60  1219
NGC 1382      03 37.1  -35 12   13.8  E      1.5   30  1697
NGC 1389      03 37.2  -35 45   12.6  E      2.6   50   883
NGC 1399      03 38.5  -35 27   10.3  E      6.8  130  1335
NGC 1404      03 38.9  -35 36   10.9  E      4.1   75  1826
NGC 1406      03 39.4  -31 19   12.9  SBbc   3.9   75   963
NGC 1427A     03 40.1  -35 38   14.2  Irr    2.1   40  1927
ESO 358-50    03 41.1  -33 47   13.9  S0     1.6   30  1151
ESO 358-51    03 41.5  -34 53   14.1  Sa     1.5   30  1626
NGC 1425      03 42.2  -29 54   11.4  Sb     6.0  115  1402
NGC 1427      03 42.3  -35 24   11.8  E      3.6   70  1327
NGC 1428      03 42.4  -35 09   14.0  E      1.5   30  1602
ESO 358-54    03 43.0  -36 16   14.2  SBd    1.7   30   798
NGC 1437      03 43.6  -35 51   12.9  SBab   2.8   50  1296
ESO 358-60    03 45.2  -35 34   15.6  Irr    1.7   30   710
ESO 358-61    03 45.9  -36 22   14.0  Sc     2.5   45  1415
NGC 1460      03 46.2  -36 42   13.5  S0     1.7   30  1277
ESO 358-63    03 46.3  -34 57   12.6  Sc     4.8   90  1838
IC 1993       03 47.1  -33 42   12.5  SBb    2.5   45  1004
ESO 302-09    03 47.6  -38 35   14.6  SBd    2.2   40   908
ESO 302-14    03 51.7  -38 27   15.5  Irr    1.5   30   798
ESO 359-03    03 52.0  -33 28   14.1  Sab    1.8   35  1495
NGC 1484      03 54.3  -36 58   13.9  Sb     2.5   45   952
IC 2006       03 54.5  -35 58   12.5  E      1.9   35  1285
Kolumna 1: Najbardziej powszechna nazwa galaktyki.
Kolumna 2: Rektascencja dla epoki 2000.
Kolumna 3: Deklinacja dla epoki 2000.
Kolumna 4: Widoma wielkość gwiazdowa w niebieskim (blue).
Kolumna 5: Typ galaktyki: E= eliptyczna, S0= soczewkowa, Sa,Sb,Sc,Sd= spiralna,
          SBa,SBb,SBc,SBd= spiralna z poprzeczką, Sm,SBm,Irr= nieregularna.
Kolumna 6: średnica kątowa galaktyki (minuty łuku).
Kolumna 7: średnica galaktyki (tysiące lat świetlnych).
Kolumna 8: Prędkość ucieczki galaktyki (km/s) mierzona względem kosmicznego promieniowania tła.

Odnośniki:
The HyperLeda Database, (2003).

Poniżej - 3 inne galaktyki w gromadzie w Piecu. NGC 1350 (na lewo) jest dużą galakyką spiralną. NGC 1399 (w centrum) jest dużą galaktyką eliptyczną w centrum gromady. NGC 1404 (na prawo) jest kolejną dużą galaktyką eliptyczną obok NGC 1399.

NGC 1350 NGC 1399 NGC 1404
NGC 1350 NGC 1399 NGC 1404

Poniżej znajduje się zdjęcie centrum gromady w Piecu. Gromada ma zwarte jądro zawierające mnóstwo jasnych galaktyk, co oznacza, że na fotografii wyglądałaby lepiej niż gromada w Pannie (przy tej samej odległości). Jasna galaktyka eliptyczna w środku to NGC 1399, a sławną galaktykę spiralną z poprzeczką NGC 1365 można dostrzec w prawym dolnym rogu.

Gromada w piecu
Centrum gromady w Piecu. Rozmiar zdjęcia 2.0°x1.6°. Obraz DSS.

Parametry gromady w Piecu
Współrzędne równikowe RA=03h35m Dec=-36°
Współrzędne galaktyczne l=238° b=-54°
Współrzędne supergalaktyczne L=262° B=-41°
Odległość do centrum gromady 65 milionów lat świetlnych
Liczba dużych galaktyk w gromadzie 54
Alternatywne nazwy dla gromady Gromada w Piecu I

Gromada w Erydanie

Poniżej znajduje się mapa gromady w Erydanie. Ta gromada jest mniej spektakularna niż gromada w Piecu, częściowo dlatego, że galaktyki są rozrzucone na większej przestrzeni i częściowo także dlatego, że gromada jest raczej bardziej oddalona i dlatego ma mniejszą jasność niż gromada w Piecu. Gromadę w Erydanie można w przybliśeniu podzielić na dwie połówki: północną podgrupę wokół NGC 1407 i południową wokół NGC 1395.

Gromada w Erydanie

Poniżej - 3 galaktyki spiralne w gromadzie w Erydanie. NGC 1300 jest dużą galaktyką spiralną z poprzeczką. NGC 1371 (w środku) i NGC 1385 (na prawo) to dwie galaktyki spiralne leżące na potrum gromady i są prawdopodobnie bliskimi towarzyszami.

NGC 1300 NGC 1371 NGC 1385
NGC 1300 NGC 1371 NGC 1385

Poniżej znajduje się lista 73 największych galaktyk w gromadzie w Erydanie. Jest ona dłuższa niż dla gromady w Piecu. Gromada w Erydanie wydaje się być trochę większa i trochę bogatsza spośród obu gromad.

  1              2        3      4     5      6    7     8
Nazwa          Współrzędne      Blue  Typ   Rozm. Rozm. RV
                Równikowe       Mag          (')  kly  km/s
                RA       Dec
ESO 547-09    03 06.0  -19 23   16.8  Irr    1.3   35  1509
ESO 547-12    03 09.6  -17 50   16.5  Scd    1.5   35  1837
NGC 1232      03 09.8  -20 35   10.7  SBc    6.9  170  1517
IC 1898       03 10.3  -22 24   13.7  SBc    3.4   85  1164
ESO 547-20    03 13.0  -17 56   16.0  SBm    1.2   30  1825
NGC 1258      03 14.1  -21 46   13.9  SBc    1.3   30  1340
NGC 1297      03 19.2  -19 06   13.5  E      2.0   50  1395
NGC 1300      03 19.7  -19 25   11.2  SBbc   6.0  150  1421
NGC 1315      03 23.1  -21 23   14.0  S0     1.5   35  1534
PGC 12680     03 23.4  -19 17     ?   Irr    1.3   30  1400
ESO 548-05    03 23.8  -19 45   14.7  SBm    1.5   35  1690
NGC 1325      03 24.4  -21 33   12.3  SBbc   4.7  115  1446
NGC 1325A     03 24.8  -21 20   13.6  SBcd   1.8   45  1188
ESO 548-16    03 26.0  -21 20   15.6  Scd    1.7   40  1977
NGC 1332      03 26.3  -21 20   11.4  E      4.2  105  1383
ESO 548-21    03 27.6  -21 14   14.7  SBd    2.0   50  1541
ESO 548-25    03 29.0  -22 09   15.0  SBa    1.3   30  1542
NGC 1345      03 29.5  -17 47   14.3  SBc    1.4   35  1385
ESO 481-30    03 29.6  -23 21   15.5  Scd    1.5   35  1504
NGC 1347      03 29.7  -22 17   13.9  SBc    1.4   35  1624
ESO 548-28    03 30.6  -17 56   14.0  S0     1.3   35  1360
ESO 548-29    03 30.8  -21 03   14.3  SBbc   1.1   30  1175
NGC 1353      03 32.1  -20 49   12.4  SBb    3.5   85  1390
ESO 548-32    03 32.3  -17 43   15.8  SBm    1.6   40  1815
ESO 548-33    03 32.5  -18 57   14.5  S0     1.3   35  1552
ESO 548-34    03 33.0  -21 05   14.6  SBc    1.1   30  1610
ESO 482-05    03 33.0  -24 08   15.2  SBcd   2.1   50  1783
IC 1952       03 33.4  -23 43   13.5  SBbc   2.5   60  1683
IC 1953       03 33.7  -21 29   12.7  SBc    2.6   65  1733
NGC 1359      03 33.8  -19 29   13.0  SBm    2.1   55  1833
NGC 1362      03 33.9  -20 17   14.2  S0     1.2   30  1085
ESO 548-44    03 34.3  -19 25   14.2  S0     1.3   35  1561
ESO 548-47    03 34.7  -19 02   14.1  S0     2.5   60  1472
NGC 1371      03 35.0  -24 56   11.6  SBa    5.6  140  1344
NGC 1370      03 35.2  -20 22   13.9  E      1.5   35   933
IC 1962       03 35.6  -21 18   14.8  SBd    2.5   60  1670
ESO 482-11    03 36.3  -25 36   14.7  Sbc    1.4   35  1469
NGC 1377      03 36.7  -20 54   13.8  S0     1.7   45  1645
NGC 1385      03 37.5  -24 30   11.5  SBc    3.7   90  1373
NGC 1383      03 37.7  -18 20   13.8  S0     1.7   40  1828
ESO 482-17    03 37.7  -22 55   14.9  Sab    1.3   30  1330
NGC 1390      03 37.9  -19 00   14.9  SBa    1.3   35  1078
NGC 1395      03 38.5  -23 02   10.7  E      5.6  140  1577
NGC 1398      03 38.9  -26 20   10.5  SBab   7.1  175  1289
NGC 1403      03 39.2  -22 23   14.1  E      1.3   30  1751
NGC 1401      03 39.4  -22 43   13.7  S0     1.9   50  1406
NGC 1400      03 39.5  -18 41   12.3  E      2.3   60   415
ESO 548-63    03 39.6  -20 01   15.1  Sbc    1.4   35  1846
ESO 548-65    03 40.0  -19 22   15.3  Sa     1.4   35  1102
IC 343        03 40.1  -18 27   14.3  S0     1.4   35  1730
NGC 1407      03 40.2  -18 35   10.9  E      5.1  125  1650
ESO 548-68    03 40.3  -18 56   14.3  E      1.3   35  1636
NGC 1412      03 40.5  -26 52   14.7  S0     1.4   35  1675
ESO 548-70    03 40.7  -22 17   15.4  SBcd   1.6   40  1615
ESO 482-32    03 40.7  -26 47   15.9  Irr    1.2   30  1621
NGC 1415      03 40.9  -22 34   12.8  Sa     3.3   80  1451
NGC 1414      03 41.0  -21 43   14.6  SBbc   1.6   40  1464
ESO 482-35    03 41.2  -23 50   14.2  SBab   1.8   45  1756
NGC 1422      03 41.5  -21 41   14.2  SBab   2.3   55  1514
IC 346        03 41.7  -18 16   13.9  S0     1.9   45  1830
ESO 548-79    03 41.9  -18 54   14.8  Sa     1.1   30  1914
ESO 548-82    03 42.7  -17 30   15.4  Sbc    1.1   30  1590
NGC 1426      03 42.8  -22 06   12.7  E      2.5   60  1296
ESO 549-02    03 43.0  -19 01   14.9  SBm    1.3   30   988
ESO 549-06    03 43.6  -21 14   15.7  Irr    1.3   30  1490
NGC 1439      03 44.8  -21 55   12.4  E      2.6   65  1577
NGC 1440      03 45.0  -18 16   12.9  S0     2.2   55  1403
NGC 1438      03 45.3  -23 00   13.3  SBa    2.0   50  1438
NGC 1452      03 45.4  -18 38   12.9  Sa     2.3   60  1619
ESO 549-18    03 48.2  -21 28   13.3  SBc    2.5   60  1473
ESO 482-46    03 49.7  -27 00   13.7  Sc     3.5   90  1422
ESO 482-49    03 52.4  -23 03   15.3  Sc     1.1   30  1377
NGC 1482      03 54.6  -20 30   13.3  S0     2.2   55  1753
Kolumna 1: Najbardziej powszechna nazwa galaktyki.
Kolumna 2: Rektascencja dla epoki 2000.
Kolumna 3: Deklinacja dla epoki 2000.
Kolumna 4: Widoma wielkość gwiazdowa w niebieskim (blue).
Kolumna 5: Typ galaktyki: E= eliptyczna, S0= soczewkowa, Sa,Sb,Sc,Sd= spiralna,
          SBa,SBb,SBc,SBd= spiralna z poprzeczką, Sm,SBm,Irr= nieregularna.
Kolumna 6: średnica kątowa galaktyki (minuty łuku).
Kolumna 7: średnica galaktyki (tysiące lat świetlnych).
Kolumna 8: Prędkość ucieczki galaktyki (km/s) mierzona względem kosmicznego promieniowania tła.

Odnośniki:
The HyperLeda Database, (2003).

Poniżej - 3 kolejne galaktyki w gromadzie w Erydanie. NGC 1395 (po lewej) jest największą galaktyką eliptyczną w południowej połówce gromady. NGC 1398 (w środku) jest dużą galaktyką spiralną na południowym brzegu gromady. NGC 1407 (na prawo) jest największą galaktyką eliptyczną w północnej połówce gromady.

NGC 1395 NGC 1398 NGC 1407
NGC 1395 NGC 1398 NGC 1407

Poniżej ukazana jest NGC 1232. Położona na prawo od gromady, jest to kolejna spośród wielu galaktyk spiralnych leżących w tej grupie. Jest to jedna z najpiękniejszych galaktyk w gromadzie, dzięki swoim wielokrotnym spiralnym ramionom.

NGC 1232
NGC 1232

Parametry gromady w Erydanie
Współrzędne równikowe RA=03h35m Dec=-22°
Współrzędne galaktyczne l=214° b=-53°
Współrzędne supergalakyczne L=281° B=-43°
Odległość do centrum gromady 85 milionów lat świetlnych
Liczba dużych galaktyk w gromadzie 73
Alternatywne nazwy dla gromady Gromada w Piecu II

Supergromada w Pannie Powrót do strony Supergormada w Pannie

-

kamery cyfrowe
samsung